Psikoteknik olumsuz çıkarsa yapılacak ilk iş, rapora 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz etmektir. Müdürlük sizi aynı test sistemine sahip başka bir merkeze ve psikiyatri muayenesine sevk eder, iki rapor farklıysa ikincisi geçerli olur. İtiraz etmeyen kişi 2 yıl boyunca yeniden teste alınmaz.
Olumsuz rapor ne anlama gelir?
Psikoteknik bir bilgi sınavı olmadığı için klasik anlamda kalmak yoktur, ama sonuç olumsuz çıkabilir. Değerlendirme, güvenli araç kullanmak için gereken yetenekler yönünden uygun olup olmadığınızı gösterir. Olumsuz rapor bir sınav notu değil, o günkü ölçümlerin bütününe bakan psikoloğun sürücülüğe engel bir hâl bulunduğu yönünde vardığı sonuçtur.
Bir bölümde zorlanmış olmanız tek başına bu sonucu doğurmaz, bölümlerin birbiriyle uyumu esas alınır. Bu yüzden hangi bölümde takıldığınızı düşünmek yerine süreleri kaçırmamaya odaklanmak daha yararlıdır.
Olumsuz sonuç elinizdeki sürücü belgesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz, etkisi raporu neden istediğinize bağlıdır. Ticari sürücü geçerli bir rapor olmadan ticari araç kullanamaz, belgesinin iadesini bekleyen sürücünün belgesi ise olumlu rapor gelene kadar verilmez.
İtiraz süreci devam ederken de bu durum değişmez. Geçerli kayıt oluşmadan direksiyona geçen ticari sürücü denetimde raporsuz sayılır ve yönetmelikte öngörülen idari para cezasıyla karşılaşır. Bu yüzden ikinci değerlendirmenin sonucunu beklemek, en kısa yol gibi görünen riskli adımlardan daha güvenlidir.
İtiraz nereye ve ne zamana kadar yapılır?
İtiraz il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle yapılır. Süre 30 gündür ve olumsuz raporun düzenlenmesiyle işlemeye başlar. Bu hak mevzuattan doğar, raporu düzenleyen merkezin takdirine bağlı değildir.
Raporu aldığınız gün üzerindeki tarihi not edin. Son güne bırakılan bir dilekçe, küçük bir aksilikte sürenin dışında kalabilir. Süre geçerse itiraz yolu kapanır ve 2 yıllık bekleme başlar.
İtirazdan sonra ne olur?
Dilekçeyi aldıktan sonra işi il sağlık müdürlüğü üstlenir. Müdürlük, ilk testinizde kullanılan sistemin aynısıyla çalışan başka bir merkezi belirler ve sizi oraya, ayrıca psikiyatri muayenesine yönlendirir. Böylece ölçüm, ilk testtekiyle aynı normlarla yinelenmiş olur.
Sevk edilen merkezde sizi yine aynı düzen bekler. Kayıt ve kimlik kontrolünün ardından yönergeler anlatılır, her bölümden önce deneme yapılır ve 12 testin tamamı uygulanır. Bu kez daha dinlenmiş, gözlüğünüzle ve ilaçlarınızı bildirerek gelmek, ölçümün gerçek durumunuzu göstermesine yardım eder.
İtiraz etmezseniz ne olur?
İtiraz için tanınan 30 gün kullanılmadan geçerse iki yıl boyunca yeni bir teste alınmazsınız. Bu kısıt kişiye bağlıdır, kayıtlar kimlik numarasıyla tutulduğu için o dönemde başka bir merkeze kendi başınıza başvurmak sonuç vermez.
İtiraz hakkı kullanılmadığında süreç en uzun hâlini alır. Kararınızı 30 günlük süre dolmadan vermeniz bu yüzden önemlidir. İtiraz etmeyecekseniz 2 yıllık sürenin dolacağı tarihi takviminize yazın, erken yapılan başvuru sonuçsuz kalır.
İki yılın sonunda yapılan başvuru, ilk kez teste giren birinin başvurusundan farksızdır. Randevu alınır, evraklar yeniden teslim edilir, 12 test baştan uygulanır ve olumlu sonuçta rapor yine 45 gün içinde psikiyatri uzmanına onaylatılır. Önceki ölçümler yeni rapora taşınmaz, değerlendirme o günkü performansınıza göre yapılır.
Kalmak ile psikiyatri süresini kaçırmak aynı şey mi?
Değil, ikisi sık karıştırılır. Testi tamamlayıp raporunu alan ama rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurmayan kişinin raporu belgeye dönüşmez ve bu kişi 6 ay yeniden teste kabul edilmez. Burada olumsuz bir karar yoktur, yalnızca süre kaçmıştır.
Altı ayın sonunda girilen değerlendirmede başarısız olunursa 2 yıl beklemek gerekir. Süresi geçen rapor yeniden düzenlenmez, bekleme bitince süreç baştan başlar. Bunun önüne geçmenin en kolay yolu, psikiyatri randevusunu test gününden önce almaktır.
Bir örnekle düşünelim. 3 Mart’ta teste girip raporunu aynı gün alan sürücünün psikiyatri uzmanına başvurmak için son günü 17 Nisan’dır. Bu tarihe kadar başvurmazsa test sonucu olumlu olsa bile belgesiz kalır ve altı ay boyunca yeniden değerlendirmeye alınmaz. Hastanelerde ilk uygun tarihin birkaç gün sonraya düşebileceğini, bayram ve uzun tatil öncesinde bu payın büyüdüğünü hesaba katın.
Olumsuz sonuçtan sonraki ilk hafta ne yapılır?
İlacınızı hekime danışmadan kesmek sorunu çözmez, yeni bir sağlık riski doğurur. Ölçümün sizi olduğunuzdan zayıf gösterdiği günlerde çoğu zaman şu nedenlerden biri vardır, eksik uyku, unutulan gözlük, söylenmemiş bir ilaç ya da her bölümde acele. Yeni değerlendirmeye bunları gidererek girmek, ölçümün sizi doğru göstermesini sağlar.
Yeniden teste girerken neler değişmez?
Yeni başvuru bir tekrar sınavı değildir, 12 test baştan uygulanır ve ayrı bir rapor yazılır, önceki ölçümler yeni dosyaya geçmez. Hiçbir bölüm geçti sayılıp yeni rapora aktarılmaz. Evraklar da yeniden teslim edilir, ticari sürücüden kimlik ve ehliyet fotokopisi istenir.
Pendik Kaynarca’daki Pendik Denge Psikoteknik Merkezi, İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezidir. Testler ALG psiko-teknik cihazında, sorumlu psikolog eşliğinde uygulanır ve sonuç psikolog imzalı raporla aynı gün bildirilir. Raporu alırken değerlendirmede hangi bölümlerin belirleyici olduğunu, sürelerin hangi tarihte dolacağını ve itirazın nasıl yapılacağını sormadan merkezden çıkmayın.
Ölçümlerin o günkü gerçek durumunuzu yansıtması için dinlenmiş gelin ve alkol almayın. Gözlük ya da lens kullanıyorsanız yanınızda bulunsun, düzenli kullandığınız ilacı da psikoloğa söyleyin. Bekleme dönemi sürerken randevu istemeyin, önce sürenin dolduğundan emin olun.
