Psikoteknik hız ve mesafe testinde ekranda hedefe doğru ilerleyen bir cisim yolun bir yerinde görünmez olur, siz de hedefe vardığını düşündüğünüz anda düğmeye basarsınız. Ölçülen şey tek bir tahminin tutması değildir. Tahminlerinizin gerçek varış anından hangi yöne, ne kadar kaydığına ve bunun test boyunca benzer kalıp kalmadığına bakılır.
Hız ve mesafe testi hangi beceriyi ölçer?
Karayolları Trafik Yönetmeliği, hız ve mesafe algılamayı psiko-teknik değerlendirmede incelenecek zihinsel yetenekler arasında sayar. Ölçülen şey, hareket eden bir şeyin ne kadar hızlı geldiğini ve aradaki yolu ne zaman bitireceğini kestirebilmenizdir. Kayıtlar, direksiyon başında temkinli mi yoksa riske açık mı davrandığınıza dair de ipucu taşır.
Direksiyon başında bu kestirimi gün boyu yaparsınız. Karşıdan gelen araç yaklaşmadan sollamayı bitirip bitiremeyeceğinizi, öndeki araçla aranızda yeterli boşluk olup olmadığını ya da kavşağa girecek zamanınız bulunup bulunmadığını bu algıyla tartarsınız.
Fren mesafesi uzun olan kamyon, otobüs ve çekici gibi ağır araçlarda kestirimdeki küçük bir hatanın sonucu ağırlaşır. Gece sürüşünde ve yağışlı havada mesafeyi okumak daha da zorlaştığı için bu alanın ölçülmesi güvenli sürüş açısından ayrıca önem taşır.
Ekranda ne olur, test adım adım nasıl ilerler?
Onaylı psiko-teknik cihazının ekranında bir cisim ya da çubuk sabit bir hızla hedefe doğru yol alır. Yolun bir noktasında görünmez olur, ama hareketinin aynı hızla sürdüğünü varsaymanız istenir. Sizden beklenen, cismin hedefe ulaştığını düşündüğünüz anı düğmeyle bildirmenizdir. Bilgisayar kullanmayı bilmeniz gerekmez.
Çarpışma tahmini testiyle aynı şey mi?
Değil. İkisi aynı yetenek alanına farklı kurgularla bakar ve 12 testin içinde ayrı bölümler olarak uygulanır. Çarpışma tahmini aynı anda iki hareketi birden izlemeyi gerektirdiği için dikkat bölünmesine daha duyarlıdır.
Cihaz neyi kaydeder, psikolog neye bakar?
Cihaz yalnızca ölçüm verisini kaydeder, yorumu psikolog yapar. Kaydedilen sapmalar, Türkiye genelinden elde edilmiş ve cihaza yüklenmiş norm grubuyla kıyaslanır. Sonucunuz raporda yüzdelik dilim ve T değeri olarak görünür.
Sapmanın yönü bu testte ayrı bir anlam taşır. Düğmeye hep erken basan biri, aradaki yolu gerçekte olduğundan kısa algılıyor demektir. Yolda bu, öndeki araca fazla yaklaşarak gitme biçiminde görünür. Sürekli geç işaretleme ise ayrı yorumlanır ve dağınık tahminlerden farklı bir tablo çizer.
Bu bölüm tek başına okunmaz. Geç basmanın algıdan mı yoksa yavaş tepkiden mi kaynaklandığını anlamak için tepki hızı ölçümüne, dağınık tahminlerin dikkat dalgalanmasıyla ilgisini görmek için dikkat testlerine bakılır. Sollama gibi kararların nasıl verildiğini anlamak için muhakeme sonucu, yandan yaklaşan hareketin ne zaman fark edildiğini görmek için de çevresel görüş sonucu yanına konur.
Psikolog imzalı raporda ölçülen alanların her biri için ayrı sonuç bulunur, hız ve mesafe algılama da orada kendi başlığıyla görünür. Raporun tek bir genel nota indirgenmemesi, hangi alanda nasıl bir eğilim olduğunun okunabilmesi içindir.
Sık yapılan hatalar ve hangisinin önemli olduğu
Bu bölümde tam isabet beklenmez. Önemli olan genel eğilimdir, bu yüzden bazı hatalar sonuca hiç iz bırakmaz, bazıları ise ölçümün kendisini bozar.
Teste nasıl gelinir?
Hız ve mesafe kestirimi dinlenmiş bir zihin ister. Uzun bir yoldan ya da gece vardiyasından yeni çıkmışsanız randevuyu dinlenmiş olacağınız bir güne almak, ölçümün gerçek durumunuzu yansıtmasını sağlar. Merkezimiz Cumartesi günü de açıktır.
Bu bölüm için çalışılacak bir konu yoktur. Uyaranların hızı ve zamanlaması uygulamadan uygulamaya değiştiği için ezberlenecek bir bekleme süresi oluşmaz, ölçülen şey o günkü algınızdır.
Gebze ve Çayırova’dan hız ve mesafe testi için nereye gidilir?
Bu bölümü sürücü kursunda, hastanede ya da internette yapmanın yolu yoktur. Ölçüm onaylı cihazın başında ve yüz yüze yürür, bu yetki de İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezlerine aittir. Kurs ya da internet sitesi rapor da düzenleyemez.
Kocaeli tarafında çalışan sürücüler için Pendik Denge Psikoteknik Merkezi birçok İstanbul ilçesinden daha yakındır. Kuş uçuşu ölçüldüğünde Çayırova yaklaşık 10,3 km, Darıca 14,5 km, Gebze 16,7 km mesafededir. Bu üç ilçeden Marmaray’a binen sürücü aktarma yapmadan Kaynarca istasyonunda iner. Gebze’nin sanayi bölgelerinden İstanbul yönüne iş yapan sürücüler için bu hat işe yarar, Çayırova’dan araçla gelenler D-100’ü kullanabilir. Kaynarca’daki merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır, testler sorumlu psikoloğumuz eşliğinde 60 ila 90 dakika sürer ve psikolog imzalı rapor aynı gün düzenlenir.
